DoÄŸum Tarihi :
DoÄŸum Yeri :
Meslek :
Öğrenim :
Abdullah Cevdet 1869 yılında Arapkir’de doÄŸdu. Arapkirli tabur imamı Hacı Ömer Efendi’nin oÄŸludur. Elazığ Askeri Ortaokulu’ndan ve Kuleli Askeri Lisesinden mezun olduktan sonra, Askeri Tıbbiyeyi bitirdi (1888-1894). Okul sıralarında edebiyata merak saran Abdullah Cevdet, Abdülhak Hamid’in isteÄŸine uyarak ÅŸiirlerini kitap haline getirdi.
“Hiç” (1890), “Türbe-i Masumiyet” (1890), “Tulüat” (1891), “Masumiyet” (1896), ilk mensur eseri “Ramazan Bahçeleri” (1891) ve ilk düşünce eserleri “DimaÄŸ” (1890), “Fizyolacya-i Tefekkür” (1892) hep bu dönemde yayımlandı.
“Ömer Cevdet” adıyla yayımladığı bu ilk eserlerinde özellikle Namık Kemal, Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamid ve Halit Ziya’nın etkileri sezilir. 1894′ten sonra Ä°ttihatçı gençlerin, özellikle Ä°ttihat ve Terakki kurucularından olan yakın arkadaşı Ä°brahim Temo’nun etkisiyle, siyasi sorunlara eÄŸildi. Ä°ttihatçıların faaliyetlerine katıldı. Tehlikeli olmaya baÅŸladığı anlaşılınca, 1895′te tutuklanarak Ä°stanbul’dan uzaklaÅŸtırılmak amacıyla, Trablusgarp Merkez Hastanesi’nin göz hekimliÄŸine getirildi.
Fakat Cemiyet adına çalışmalarına orada da devam etti. Fizan’a sürüleceÄŸini anlayınca, önce Tunus’a kaçtı, oradan Fransa’ya geçti (1897). Daha sonra da Cenevre’ye yerleÅŸerek, Tunalı Hilmi ve Mehmet ReÅŸit’in orada kurdukları Osmanlı Ä°tilaf Fırkasına katıldı. Ä°shak Sukuti ile birlikte derneÄŸin yayın organı olan Osmanlı Gazetesi’ni çıkardı. Cenevre’de iken “Fünun ve Felsefe” (1897), “Kahriyat” gibi ÅŸiir kitaplarını yayımladı.
Weber’den “Asırların Panoraması”nı, Gustave Le Bon’dan “Asrımızın Hususu Felsefiyesi”ni ve Hayyam’ın “Rubaiyat”ını çevirdi. “Mevlana’nın Divanından Seçmeler”i yayımladı. Cumhuriyet devrinde de bu tür çalışmalarını sürdürdü. Özellikle Gustave Le Bon’un eserlerini dilimize aktardı; “Dün ve Yarın” (1921), “Ä°lm-i Ruh-i İçtimai” (1924), “Ameli Ruhiyat” (1931). Abdullah Cevdet, II. MeÅŸrutiyet’ten sonra geliÅŸen batılılaÅŸma akımının baÅŸlıca temsilcilerinden biriydi. Abdullah Cevdet 1932 yılında Ä°stanbul’da öldü.
